خانه / آخرین اخبار / عاشورا و بیز
حیدر بیات

عاشورا و بیز

و نهایتده بیلیرسن دونن حلبین عاشورا تؤره‌نینی تنقید ائدن مؤولانا، حلبده اولان او یاشامی او حیاتی او کیملی‌یی گؤره بیلمه‌میشدی. بو گونده یئنی یئتمه "روشنفکران دینی" آدلانان کسیم، و باشقالاری همن اولایی همن اوخونوشو مؤولانادان ریوایت ائدیر، اما آستاجا سنی گؤرمزدن سووشوب یولونو داوام ائدیر.

یول‌پرس: اوشاق ایکن کندیمیزده موللا و نوحه خوان اوخویاردی. دسته‌لر یولا دوشردی. کندین باشا باشینی دولانیب سینه ووراردیق. تاسوعا و عاشورا حیاتین بیر دوغال (طبیعی) پارچاسییدی. هئچ بیر سیاسی حزب اونون نئجه اولدوغونا، هانسی شعرین اوخوناجاغینا دخالت ائتمزدی. توپلوم اؤزو اؤز الیله، کولتورو، آری پته‌یی کیمی اولوشدوراردی او زامانلار. هر شئی اؤز یئرینده اولاردی. زده‌له‌نن نؤقطه‌لری بره‌موملا اوناریب تعمیر ائدردی.

حیدر بیات
حیدر بیات

پتک‌لر، جعبه اولان گوندن، آریلار چوخ شئی‌لری ایتیردیلر. بشر اونلارین ساده‌جه بیر ایشچی اولدوغونو چوخ نامردجه‌سینه اونلارا وورغولادی. ائله همن زامانلاردان بیز ده داها پتکدن چیخیب قوتویا دوشدوک. موملاری ائشیکدن گتیردیلر. بال چوخ ایسته‌ینده شکری گوجونن بوغازیمیزا تیخیب،‌ چیچک ییغماغیمیزا مانع اولدولار. چیچک یوللاریندا گره‌کن، “آری دیلی” دئییلن رقصه داها احتیاج قالمادی. او رقصین چوخ پارچالارینی اونوتدوق.

اؤز ایسته‌دیکلری شعری، ‌اؤز ایسته‌دیکلری هاوانی، اؤز ایسته‌دیکلری یازینی بیزه اوخوتدوروب، یازدیریب، چالدیردیلار.

آری دیلی دئییلن رقصی گوندن گونو داها چوخ اونودوروق. او رقصی تام اونودان گون آدیمیز تاریخدن سیلینه‌جک.

۲

کندیمیزده عاشیق اولارمیش. بیزیم زامان یاساق ایدی عاشیق. عاشیقلار سازلارینی گیزله‌دردیلر. آنجاق عاشیق دستانلارینین قالینتیسیندا ائشیتمیشدیم کرم اصلینی آرایاراق حلبه گئدیر. کوراوغلونون دا حلب سفری وار یانیلماسام.

سونرا بؤیویوب کلاسیک ادبیاتلا تانیش اولاندا بیردن گؤرورسن، نسیمی‌نین ده مزاری حلب‌ده‌دیر. و اوندان داها حیرت وئریجی مؤولانین بو شعری اولور سنه:

روز عاشورا همه اهل حلب
باب انطاکیّه اندر تا به شب

گرد آیند مرد و زن جمعی عظیم
ماتم آن خاندان دارند مقیم

حلبه ساده‌جه کرم ایله کوراوغلو گئتمیر. حلبده ده بیزیم کندیمیز کیمی عاشورا واردیر.

سن اوشاق اولارکن مئدیاسیز بیر کندده نه قاهر‌ه‌نی ائشیدیرسن،‌ نه ریاضی، نه استانبولو، نه پاریس،‌ نه لندنی. اما حلبی ائشیدیرسن و چوخ سورالار بیلیرسن حلبده قرنلر بوندان اؤنجه عاشورا واریمیش. او شهر ده سنین کولتورون یاشایان شهرلردن بیریسیمیش.

و نهایتده بیلیرسن دونن حلبین عاشورا تؤره‌نینی تنقید ائدن مؤولانا، حلبده اولان او یاشامی او حیاتی او کیملی‌یی گؤره بیلمه‌میشدی. بو گونده یئنی یئتمه “روشنفکران دینی” آدلانان کسیم، و باشقالاری همن اولایی همن اوخونوشو مؤولانادان ریوایت ائدیر، اما آستاجا سنی گؤرمزدن سووشوب یولونو داوام ائدیر.

ایندی چوخ شئی‌لری گزیب داها تاپا بیلمیرم. بو برند اولان سسلرین نوحه‌لری منیمکی دئییل. آغاج تاوانلی (سقفلی) مچیدیمیزده مشه مصطلفانین سسینی آنیمساماق ایسته‌ییرم وزنگانلی غریق-ین شعرلرینی.

شهریار اوغلونون الیندن[۱] یاپیشیب آتاسینی آختاریر. آتاسی‌نین ائوینی تاپیر، باش دایاییب آغلاییر، بلکه حیدربابا دا اورادا اونا الهام اولور.

اما دوشونورم بیزیم نسیلدن هئچ کیم دؤنوب آتا قاپیسینی تاپا بیلمه‌یه‌جک و باشقالاری مثنوی‌نین آلتینیجی دفترینده کی شعری هر ایل اوخویاجاقلار بیزی دانارکن.

چون کی بیز اؤزوموز اؤز حیاتیمیزدان، عاشورادان اوخونوش وئرمه‌دیک. بیز ساده‌جه یاشادیق،‌ اویسا پتک‌لیک زامانی سووشموشدو.


[۱] هادی شهریار دئییردی او اولای گرچک ایدی، اما آتام منیم الیمدن دئییل باجیمین الیندن یاپیشیب،‌ گئتمیشدی آتاسی‌نین ائوینی آختارا.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *