عناوین مطالب:
خانه / آخرین اخبار / فراز و نشیب‌های سینمای آذربایجان
گزارش یول‌پرس به مناسب روز سینما؛

فراز و نشیب‌های سینمای آذربایجان

بسیاری از هنرمندان و مستعدان فیلم و سینما در آذربایجان به دلیل عدم حمایت مسئولین و نبود امکانات مادی مناسب هیچ گاه نتوانستند دست به تولد فیلم زده و اعتماد به نفس خود را برای ساخت اثرات سینمایی از دست داده بودند اما امروز خبرهای زیادی از تولید فیلم‌های جدید به زبان تورکی آذربایجانی به گوش می‌رسد.

یول‌پرس: سینما به عنوان مکان و وسیله‌ای برای ارتباط جمعی، می‌تواند در جهت نشر و گسترش فرهنگ نقش ویژه‌ای ایفا کرده و تاثیرات فراوانی را بر روی جامعه بگذارد؛ به عبارت دیگر سینما همواره سرشت اجتماعی داشته و صحبت درباره نوع و موضوع فیلم‌ها از بحث‌های روزانه مردم است.

سینمای آذربایجان

زمانی که سخن از سینمای آذربایجان و فیلم‌ به زبان تورکی به میان می‌آید، اولین چیزی که به ذهن مردم خطور می‌کند فیلم سارای، ساخته یدالله صمدی است که ۲۲ سال پیش با توجه به یکی از مشهورترین داستان‌های آذربایجانی ساخته شد و مورد استقبال مردم قرار گرفت؛ اما اگر از بعد آن بپرسیم کسی فیلم آذربایجانی دیگری را ندیده و یا جز چند نمایش طنز و سریال‌های ساخت شبکه‌های استانی اثر دیگری را به زبان تورکی نمی‌شناسند.

با وجود کارگردانان، بازیگران و نویسندگان توانا در این خطه، اما همیشه خلا وجود سینمای مستقل و فیلم‌های متعدد به زبان تورکی و نمایانگر فرهنگ آذربایجان احساس میشد که در چند سال اخیر به لطف جوانان و هنرمندان توانای آذربایجان، چند فیلم از جمله ائو ساخته اصغر یوسفی نژاد، گمیچی ساخته مجید اسماعیلی پارسا، اکیزلر ساخته محمد علیمرادی، دومان ساخته نادر ساعی ور و محمدرضا آزادگر، سس ساخته داریوش نجفی، فیلم‌های آرا و آغی ساخته یوسف کارگر، آجی ساخته علیرضا سلطانی، حیوان ساخته برادران ارک و … چندین اثر ارزشمند دیگر جان تازه‌ای به سینمای آذربایجان بخشیده و نه تنها در ایران بلکه در دنیا و در سطح جشنواره‌های جهانی خوش درخشیدند.

مردم و سینمای آذربایجان

به دلیل کمبود آثار فرهنگی و هنری به زبان تورکی، هرگاه فیلم یا اثری در نمایش عموم قرار می‌گیرد مردم از آن به خوبی استقبال می‌کنند که نمونه بارز آن نمایش فیلم‌های ائو و اکیزلر در سینما بود که با حمایت و استقبال ویژه مردم هنر دوست آذربایجان مواجه شد. طی مصاحبه ‌هایی که با تماشاگران شده بود انتظار تمام مردم تولید و ارائه هرچه بیشتر فیلم‌های تورکی با مضمون فرهنگ و جامعه آذربایجان بوده و بیشتر مردم قول حمایت از آثار هنرمندان آذربایجان را دادند.

اعتماد به نفس و تمرکز امکانات در مرکز

بسیاری از هنرمندان و مستعدان فیلم و سینما در آذربایجان به دلیل عدم حمایت مسئولین و نبود امکانات مادی مناسب هیچ گاه نتوانستند دست به تولد فیلم زده و اعتماد به نفس خود را برای ساخت اثرات سینمایی از دست داده بودند ولی تولید و اکران سینمایی فیلم‎هایی چون اکیزلر و ائو  اعتماد به نفس دوباره به هنرمندان این خطه بخشید به طوریکه در چندماه اخیر شاهد موفقیت فیلم‌سازان جوان در عرصه‌های بین‌المللی و داخلی بوده و خبرهای زیادی از تولید فیلم‌های جدید به زبان تورکی آذربایجانی به گوش می‌رسد.

مدیر کل فرهنگ و ارشاد اسلامی آذربایجان شرقی در مراسم تقدیر از هنرمندان فیلم ائو در این باره گفت: ا با وجود تمامی پتانسیل‌ها و افتخارات و سوابق در زمینه هنر، همچنان یک حلقه مفقوده به‌نام اعتماد به نفس داریم. بسیاری از دوستان بخاطر نبودن امکانات و پشتوانه‌های مادی و معنوی در دوره‌هایی که هنر در این سرزمین پس‌زده می‌شد، اعتماد به نفس خود را از دست دادند و این از دست دادن، بسیار غم‌انگیز بود.

بابک نهرین، رییس انجمن هنرهای نمایشی آذربایجان شرقی، در مصاحبه ای درمورد سرچشمه مشکلات و عدم تولید فیلم به زبان تورکی گفته بود که ما هر کاری هم انجام دهیم شهروند درجه ۲ ایران هستیم زیرا زبان ما تورکی بوده و محدودیت زیادی در این خصوص داریم، اگر فارس زبان بودیم فیلم های بسیاری از فعالان هنری ما بر روی پرده سینماها می رفت و لذا نه پول درست و حسابی داریم و نه مسئولان منطقه دغدغه‎ای برای فیلم سازی و فعالیت‌های هنری دارند.

یکی از مهم‌ترین مشکلات ما نبود سینمای بومی در آذربایجان است؛ برادران ارک در این خصوص می‌گویند: سینمای بومی اصطلاحی است که در سالهای پس از انقلاب مطرح ولی تعریف دقیقی از آن ارائه نشده چراکه محدوده “بوم” در سطح محلی، استانی یا ملی تعریف نشده است. با وجود اینکه سه فیلم سینمایی بلند و موفق در آذربایجان‌شرقی ساخته شده، نمی‌توان گفت که جریان سینمای بومی در آذربایجان شکل گرفته است.

متاسفانه بسیاری از مسئولین و مرکزگرایان اعتقادی به کمک و حمایت از سینماگران جوان و شهرستان ندارند، مثال آن می‌تواند حضور برادران ارک در جشنواره کن فرانسه با هزینه خود و قرض از اطرافیان باشد که اگر در آن زمان خانم معتمد آریا نبودند آن‌ها مجبور بودند تا یک شب را در خیابان‌های پاریس به صبح برسانند؛ استقبال ضعیف مسئولین از آن‌ها هم جای خود دارد.

جشنواره فیلم تبریز

شهر تبریز از سرنوشت جشنواره ها و رویدادهای فرهنگی به دلیل دخالت مسئولین نامرتبط و عدم حمایت خاطره خوبی ندارد. نخستین جشنواره فیلم تبریز با هدف پرورش استعدادها و ترغیب سینماگران آذربایجان به ساخت فیلم‌های موفق برگزارشد.

دبیر نخستین جشنواره فیلم تبریز درباره وضعیت سینمای آذربایجان گفت: جریان نوینی در سینمای آذربایجان به مرکزیت تبریز ایجاد شده که موفقیت‌های براداران ارک با فیلم «حیوان» و اصغر یوسفی نژاد با فیلم «ائو» در همین راستا باعث ایجاد انگیزه در بین دیگر فیلم‌سازان نیز می‌شود؛ همچنین نسبت به دهه گذشته شاهد افزایش فیلم‌های تورکی هستیم، اما باید گفت که در ادبیات تورکی هنوز به بلوغ نرسیده‌ایم و همین باعث می‌شود که بیشتر این فیلم‌ها ساختگی به نظر برسند.

 

وی در اختتامیه این جشنواره نیز با گله‌مندی از فعالان و مسئولان حوزه سینما گفت: گیرایی، محتوا و کیفیت آثار شرکت کننده امید تازه ای در دل من و همکارانم نهاد که با توجه به آن آینده ای زیبا با نیروهایی جوان و پشتبانی پیشکسوتان چشم انتظار سینمای تبریز و آذربایجان است اما درد غریبی است که از مسئولین و صاحب منسبان شهرت یاری خواهی و دست رد بر سینه بگیری، درد بزرگی است که در مقابل دستی که به یاری دراز کرده ای، پایت به پایین کشیده شود. گله مندم از برج عاج نشینان عافیت طلبی که با تیغ بی رحم کنایه، اعتراض و گلایه بر روح و روان ما کوبیدند. گله مندم از کسانی که سوهان روحمان شدند و سعی و تلاش خود را کردند که تمرکز ما را بر هم بزنند و آتش تفرقه و کین را شعله ور سازند. آری گله مندم، نه میبخشم و نه فراموش می کنم!

سخن آخر

سینمای آذربایجان به سمت متولدشدن می‎رود اما متاسفانه سرمایه گذاری در حوزه سینما به خصوص در آذربایجان بسیار ضعیف است. با برگزاری جشنواره‌ها و حمایت از کارگردانان میتوان فیلم‌سازان جوان را برای تولید فیلم‎های هرچه بهتر ترغیب و تشویق کرده و با برگزاری جلسات نقد و بررسی با حضور منتقدان حرفه‎ای سینما، سطح فیلم‌های تولیدی را بالا برد. مذاکره فعالان سینمای آذربایجان با مسئولان فرهنگی کشوری جهت اختصاص بودجه و اختصاص سینما فقط برای پخش تولیدات بومی در شهرهایی مانند تبریز و اورمیه نیز می‌تواند این راه را برای سینماگرایان هموارتر ساخته و شاهد پیشرفت و موفقیت‌های فراوانی برای سینمای آذربایجان باشیم.

 

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *