خانه / آخرین اخبار / کودکان قربانیان خاموش آزار

کودکان قربانیان خاموش آزار

کودکان ضعیف ترین و بی دفاع ترین قربانیان خشونت هستند و در شرایطی که زمینه های گوناگونی برای بروز خشونت علیه این قشر وجود دارد؛ کودک آزاری توسط پدران و مادران پدیده ای است که تنها پناهگاه امن فرزندان را از آنان سلب می کند.

به گزارش یول‌پرس، مشکلات اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی موجب شده تا انواع آسیب های اجتماعی نظیر کودک آزاری روند افزایشی داشته باشد که این گروه بی دفاع قربانیان خاموش آزار محسوب شده و مطالعات نیز نشان می دهد که حدود۷۰ درصد کودک آزاری ها در محیط خانواده انجام می گیرد.

طبق تعریف سازمان بهداشت جهانی، آسیب یا تهدید سلامت جسم و روان و یا عادت، رفاه و بهزیستی کودک به دست والدین یا افراد دیگر که نسبت به او مسئول هستند، کودک آزاری است.

به عبارت دیگر، هرگونه رفتار یا نارسایی از طرف والدین یا هر کسی که سرپرستی کودک را به عهده دارد، چنانچه منجر به مرگ کودک، صدمات و آسیب های روحی، آزارهای جنسی و یا استثمار آنان شود، کودک آزاری تلقی می گردد.

آمارهای جهانی نیز از افزایش کودک آزاری در جهان حکایت دارد و این موضوع مهم نیز بویژه در سال های گذشته در کشورمان با توجه به گسترش شبکه های مختلف مجازی بیش از گذشته گزارش و منتشر می شود.

هر چند به گفته متولیان امر آمار دقیقی از موارد کودک آزاری در کشور با توجه به تفاوت های فرهنگی وجود ندارد، اما به گفته معاون امور اجتماعی سازمان بهزیستی کشور، هشت درصد تماس‌های سال گذشته با اورژانس اجتماعی به موارد کودک ‌آزاری اختصاص داشته و به عبارتی دیگر درمدت یاد شده سه هزار مورد کودک آزاری به تایید اورژانس اجتماعی کشور رسیده است.

حبیب الله مسعودی فرید به این موضوع نیز اشاره کرده بود که به هیچ عنوان نمی توان گفت که این آمار قطعی است چرا که احتمال افزایش موارد کودک آزاری ها در کشور وجود دارد.

این مسئول پیش از این نیز به ایرنا نیز گفته بود که تحقیق ها نشان می دهد بیش از ۵۰ درصد کودک آزاری ها در کشورمان بر اثر غفلت رخ می دهد و در این میان آموزش مهارت های زندگی به کودکان نقش مهمی در کاهش این معضل دارد.

وقوع ۲۰ مورد کودک آزاری در استان زنجان

معاون امور اجتماعی بهزیستی استان زنجان در این ارتباط به خبرنگار ایرنا افزود: روز ۱۹ نوامبر ۲۸ آبان روز جهانی پیشگیری از کودک آزاری نامگذاری شده و تعریف عام آن به استفاده عمدی از قدرت، زور یا تهدید از نیروی جسمانی کودک توسط یک فرد و یا گروهی که به سلامتی، حیات، رشد عزت نفس کودک لطمه وارد کند و یا اینکه ایجاد صدمات بعدی را افزایش دهد، اطلاق می گردد.

سلمان حسینی افزود: براین اساس پنج نوع کودک آزاری وجود دارد که نوع اول نوع آن جسمی و استفاده عمدی از قدرت فیزیکی در برابر کودک است که نتیجه آن احتمال آسیب به سلامتی کودک ، تهدید حیات و نقص تکامل و عزت نفس او محسوب می شود.

این مسئول ادامه داد: نوع دیگر ، جنسی بوده که درگیر شدن کودک در رفتارهای جنسی است که با سطح تکامل نامتناسب بوده که قوانین اجتماعی و عرفی نادیده گرفته می شود و تماس جسنی بین فرد بالغ و کودک بوده که بطور معمول با زور، فریب و یا اغوا کردن رخ می دهد.

وی بیان کرد: نوع دیگر کودک آزاری عاطفی و یا هیجانی بشمار می رود که متاسفانه در برخی خانواده ها الگویی از مراقبت و پرورش توسط والدین و یا مراقبین کودک وجود دارد که محیط عاطفی نامناسب را برای رشد و تکامل کودک فراهم می کنند و اقدماتی از قبیل محدود کردن بیش از حد فعالیت ها، تحقیر و سپر بلانمودن، تهدید و ارعاب، تبعیض و تمسخر و هر گونه رفتار خشونت امیز غیر فیزیکی را شامل می شود.

حسینی افزود: در نوع بعدی کودک آزاری غفلت نام دارد، و به معنای کوتاهی والدین در فراهم کردن نیازهای فیزیکی، روانی و عاطفی کودک که منجر به آسیب و یا تهدید سلامت آنان منتهی می شود.

وی یادآور شد: غفلت در کودک آزاری ها نیز انواع مختلفی دارد که بطور معمول والدین و مراقبین موثر کودک از قبیل غفلت های جسمی، پزشکی ، عدم نظارت و یا سرپرستی نا کافی، غفلت عاطفی ، آموزشی و محیطی را شامل می شود.

این مسئول آخرین نوع، کودک آزاری را بهره کشی اقتصادی به معنای استفاده از کودک در کار و یا منافع حاصل از فعالیت که نصیب دیگران می شود اعلام کرد و گفت که از طرفی وادار کردن کودک به کار گری، گدایی نیز نوعی از کودک آزاری است.

حسینی افزود: نشانه غفلت شامل سوء تغذیه و اختلال در رشد کودک، لباس نامناسب با سن و فصل، بهداشت فردی نامناسب، محل زندگی نامناسب و آلوده و رها شدن کودک بدون نظارت را شامل می شود.

وی بیان کرد: نشانه های آزار در کودکان شامل جراحت، کبودی، بریدگی، له شدگی، خونریزی و خفگی، سوختگی، شکستگی، ورم و برجستگی ملاج به ویژه در شیرخوارگان مشاهده می شود و از طرفی کنده شدن موی سر، درد شدید و حساسیت به لمس در نواحی مختلف بدن، خواب آلودگی، گیجی، تهوع و استفراغ بدون علت و قابل توجیه و وجود نشانه تایید کننده آزار جنسی را در بر می گیرد.

این مسئول افزود: بر اساس امارهای ارائه شده در سال جاری تا کنون ۲۰ مورد کودک آزاری در ابن استان به وقوع پیوسته که مداخلات درمانی آن از سوی کارشناسان اورژانس اجتماعی اعم روانشناسی، مددکاری، پیگیری خدمات پزشکی و حقوقی کودک انجام گرفته است.

وی یادآوری کرد: زنجان جزو استان های با آمار ثبت شده پایین کودک آزاری در کشور است اما این موضوع به این معنا نیست که مواردی در این استان رخ نداده باشد.

حسینی ادامه داد: اورژانس اجتماعی زنجان در سال های گذشته در شهرهای زنجان خدابنده، خرمدره، ابهر، طارم راه انداری شده و با خط ۱۲۳ بصورت ۲۴ ساعته در مناطق مختلف استان آماده پاسخگویی به موارد در حوزه آسیب های اجتماعی است.

وی اضافه کرد: در شهرهای که اورژانس اجتماعی وجود ندارد در صورت تماس با خط ۱۲۳ کارشناس اورژانس در شهرهای مجاور به مورد مداخله کرده و خدمات تخصصی را ارائه می کنند.

حسینی خاطر نشان کرد: خانواده ها و تماس گیرندگان می توانند علاوه برکودک آزاری، همسر آزاری، اختلافات خانوادگی، خودکشی، فرار دختران و پسران و آسیب های دیگر اجتماعی رابه این مرکز اطلاع دهند.

۹۰ درصد کودک آزاری ها به علت اعتیاد والدین است

وی بیان کرد: بیشترین موارد کودک آزاری و در اغلب موارد ارجاعی به بهزیستی حدود ۹۰ درصد آنها به دلیل اعتیاد والدین است و به عبارتی دیگر می توان گفت اعتیاد عمده ترین علل کودک آزاری در این استان بشمار می رود.

این مسئول ادامه داد: خوشبختانه طرحی تحت عنوان ‘نماد’ با مشارکت بهزیستی و اداره کل آموزش و پرورش در حال اجرا است که نظام مراقبتی اجتماعی دانش آموز را شامل می شود.

وی بیان کرد: هفته گذشته تفاهم نامه ای بین این اداره کل و آموزش پرورش استان در زمینه آموزش دانش اموزان در مدارس و آشنایی با خدمات اورژانس اجتماعی ۱۲۳ منعقد شد.

حسینی افزود: هدف از انجام این کار آن است که هم استانی ها در ارتباط با خدمات اورژانس اجتماعی بهزیستی اگاهی کافی را داشته و به این موضوع واقف باشند که چنین مراکزی وجود دارد که مداخلات لازم را انجام می دهد.

وی خاطر نشان کرد: این اداره کل با هماهنگی دادگستری استان نیز به این موضوع کودک آزاری و موارد دیگر ورود پیدا می کند و به عبارتی می توان گفت، خط قرمرمز بهزیستی کودک آزاری است که در صورت نیاز مداخلات قضایی و با همکاری نیروی انتظامی نیز انجام می گیرد.

حاکم شدن فضای مرد سالارانه از علل کودک آزاری است

یک جامعه شناس نیز در این ارتباط به خبرنگار ایرنا گفت: وقتی فرآیند جامعه پذیری و اجتماعی شدن مطرح می شود در واقع به باید به ۲ موضوع مهم توجه داشت و اینکه همه افراد جامعه و اعضای خانواده در صورتی که نقش های خود را به خوبی ایفا و به تعهدات و ظایف خود عمل کنند، مشکلی را در زندگی بوجود نمی آورد.

یوسف بیانلو افزود: بر این اساس هنگامی که موضوع کودک آزاری در ایران مطرح می شود، فرآیند جامعه پذیری به میان می آید که متاسفانه این مهم در خانواده هایی که این آسیب بوجود آمده چندان توجهی نشده است.

این استاد دانشگاه ادامه داد: بروز کودک آزاری در استان زنجان در مقایسه با کلانشهرها جوامع کوچکی را شامل می شود، و در این میان حاکم شدن فضای مرد سالارانه و از طرفی نگاههای بالا به پایین در خانواده ها و اعمال زور و فشار بروز چنین آسیب هایی به مراتب افزایش می دهد.

وی اضافه کرد: به عبارتی افرادی مانند کودکان، به لحاظ قرار گرفتن در جایگاه ضعف اغلب توسط دیگران و حتی زنان نیز با توجه به مساله جنسیتی نیز مورد آزار و خشونت قرار می گیرند و نمی توانند از حقوق خود دفاع کنند.

بیانلو افزود: این آسیب ها بیشتر در جوامع بسته و وجود تبعیض های آشکار بیش از گذشته نمود دارد و کودکان و زنان قربانیان آن بشمار می روند.

این جامعه شناس ادامه داد: گسترش شبکه های مختلف اطلاع رسانی بویژه فضای مجازی در کشورمان موجب شده آسیب ها و موارد مربوط به کودک آزاری منتشر و عموم از آگاهی یابند در حالی که همین موارد در گذشته و در اقصی نقاط کشور رخ می داد اما به دلیل عدم توسعه چنین شبکه هایی امکان اطلاع رسانی آن وجود نداشت.

وی اظهار داشت: انتشار همین موارد کودک آزاری و موارد مشابه آثار مثبت و منفی را به دبنال داشته و به این معنا از بعد مثبت آن، حساسیت های لازم را در جامعه ایجاد و مسئولان را مجاب می کند که برنامه ریزی پیشگیرانه را بیش از گذشته مورد توجه قرار دهند.

بیانلو افزود: از طرفی انتشار موارد کودک آزاری بدآموزی داشته و می تواند مورد سوء استفاده عده ای قرار بگیرد و در واقع آنگونه که باید و شاید فضای جامعه به سمت تشکیل جامعه مدنی و حساسیت جدی بر حقوق انسانها به ویژه کودکان و نوجوانان حرکت نکند.

وی بیان کرد: از دیدگاه جامعه شناسان عوامل مختلفی در بروز آسیب ها بویژه کودک آزاری وجود دارد که از مهمترین آنها می توان به مشکلات اقتصادی و به ویژه والدین اعتیاد اشاره کرد.

به گفته این جامعه شناس، حتی تحقیقات انجام گرفته نیز بیانگر آن است که ۶۰ درصد همسر آزاری ها نیز به دلیل اعتیاد فرد بوده و این موضوع مهم و ابعاد مختلف ان باید بیش از گذشته توجه کرد.

وی خاطر نشان کرد: تحمیل خواسته های والدین بر کودکان و مصادیق دیگر ان به نوعی آزار محسوب می شود و از طرفی بلند کردن صدا به طرف مقابل با هدف تحت فشار قرار دادن روح و روان نیز آزار بوده که چندان مورد توجه قرار نمی گیرد.

بیشتر کودک آزاری ها در سن زیر ۱۴ سال است

کارشناس مسئول مداخله واورژانس اجتماعی بهزیستی استان زنجان نیز گفت: بیشتر کودک آزاری ارجاعی اورژانس اجتماعی بهزیستی استان زنجان درسنین زیر ۱۴سال هستنتد که علل های این نوع آسیب به دلیل ،اختلال روانی والدین، برخی اوقات توسط نامادری ها و ناپدری ها بوده است.

مریم کرمی افزود: اورژانس اجتماعی این اداره کل در چهار بخش مداخله در بحران، خدمات سیار اورژانس اجتماعی ، خط ۱۲۳ و پایگاههای خدمات اجتماعی فعالیت می کند.

این کارشناس خاطرنشان کرد: بر این اساس خط اورژانس اجتماعی ۱۲۳ بهزیستی بصورت ۲۴ ساعته فعالیت می کند و در صورت بروز گزارشی کارشناسان خدمات سیار وارد عمل شده و در صورت تایید این مساله مداخلات لازم انجام می گیرد.

وی اظهار داشت: در صورت بروز مداخلات بیشتر، مورد به مرکز مداخله در بحران ارجاع داده می شود و خدمات مورد نیاز توسط روانشناس، مددکاری و حقوقی غیره ارائه می شود.

این روانشناس افزود: سیاست اورژانس اجتماعی بر این است که مورد کودک آزاری توسط خانواده و درصورت فراهم شدن شرایط لازم حل و فصل شود، اما در مواقعی که احتمال آسیب و صدمات بیشتر وجود دارد به مراکز نگهداری موقت اورژانس سپرده می شود.

وی اظهار داشت: بنابراین در صورتی که در مدت نگهداری موقت، شرایط خانواده برای بازگشت کودک مهیا نشود، شخص به مراکز نگهداری کودکان که متناسب با سن و جنس تفکیک شده اند هدایت می شوند.

کرمی افزود: طبق قوانین جهانی کودک به سنین افراد زیر ۱۸ سال اطلاق می شود و اورژانس اجتماعی نیز خدمات لازم را به گروههای هدف و در صورت بروز آسیب های اجتماعی ارائه می کند.

کارشناس مسئول مداخله و اورژانس اجتماعی بهزیستی استان زنجان ادامه داد: اورژانس اجتماعی بهزیستی خدمات روانشناختی را به خانواده به ویژه کودک آزار دیده ارائه می کند فچون ممکن است فرد آسیب دیده به ‘اختلال استرس پس از حادثه’ دچار شود که خدمات و کارهای درمانی لازم نیز انجام می گیرد.

وی بیان کرد: به دلیل وجود اطلاع رسانی و آگاهی ها آمار پذیرش موارد کودک آزاری اورژانس اجتماعی ان استان از ابتدای سال جاری تا کنون روند افزایشی داشته که در سال های گذشته نیز چنین مواردی وجود داشته اما گزارش نمی شده است.

وی تاکید کرد: هم استانی ها در هر نقطه ای از استان و در هر ساعت از شبانه روز در صورت مشاهده موارد با کودک آزاری با خط ۱۲۳ تماس بگیرند.

کودکان قربانیان خانواده های دچار آسیب اجتماعی

مدیرعامل موسسه مردم نهاد ترنم مهر باران زنجان نیز با اشاره به اینکه کودک آزاری در انواع مختلفی بروز می کند گفت: بررسی کارشناسان این انجمن نشان می دهد که بسیاری از کودک آزاری در خانواده هایی به وقوع پیوسته خود دچار آسیب های مختلف اجتماعی هستند.

شهلا طاهری افزود: بر این اساس بروز چنین آسیب های در خانوادها با اعتیاد پدر و مادر و یا هر والدین همراه بوده و از طرفی ابتلا به اختلالات روانی نیز خود عاملی مهم و اثر گذار در بروز چنین حوادثی تلخ بشمار می رود.

وی اظهار داشت: متاسفانه اعتیاد و اختلالات روانی در والدین منجر می شود در مواقعی و به دلیل بروز مشکلاتی کودک را به لحاظ فیزیکی، جسمی، عاطفی و حتی جنسی مورد آزار و اذیت قرار داده و از همه مهمتر مشکلات روحی را برای آنان بوجود آورند.

این فعال اجتماعی ادامه داد: متاسفانه خلاء قانونی موجب شده انگونه که باید و شاید نتوان با عاملان خاطی کودک آزای که همانا والدین هستند برخوردهای لازم را داشت و تداوم این موضوع مشکلات را به مراتب افزایش می دهد.

طاهری افزود: کودک آزاری در خانواده ها تابع عواملی مختلفی نظیر بیکاری پدر، مشکلات اقتصادی و فرهنگی است که در بروز آسیب اجتماعی علیه کودک موثر خواهد بود.

افزایش موارد کودک آزاری در حاشیه شهرها

این فعال اجتماعی ادامه داد: پدیده کودک آزاری هم در شهرها، روستاها و از همه مهمتر در حاشیه شهرها به ویزه در این استان نیز نمود دارد که کودکان کار از دیگر مصادیق کودک آزاری محسوب می شود.

وی اضافه کرد: متاسفانه بیماری و اختلالات روانی پدران یا مادران، کودکان را در معرض آسیب های مختلفی قرار می دهند و عدم نگهداری آنان، در مراکز درمانی این مساله را بیش از گذشته تشدید می کند.

طاهری افزود: هم اکنون ۳۰۰ کودک و دانش آموز تحت پوشش این موسسه بوده و خدمات لازم رادریافت می کنند که از این تعداد ۱۵۰ دانش اموز آسیب دیده خدمات مستمر دریافت می کنند.

وی بیان کرد: بررسی انجام گرفته از سوی روانپزشکان بر روی ۱۰۰ کودک آسیب دیده این موسسه نشان می دهد که ۶۰ درصد آنان حداقل به یک نوع اختلال روانی مبتلا هستند که این موضوع از اهمیت و عمق این فاجعه و آسیب حکایت دارد.

مدیرعامل موسسه ترنم مهر باران زنجان ادامه داد: بسیاری از والدین تصور می کنند با تنبیه بدنی و کتک کاری کودک مورد تربیت صحیح قرار می گیرد در حالی که انجام این کار تبعات ناخوشایندی را به لحاظ روحی و روانی بر جای می گذارد.

طاهری افزود: دستگاههای دولتی متولی امر آسیب های اجتماعی به تنهایی نمی توانند مسائل و مشکلات مربوط این بخش به ویژه موارد کودک و همسر آزاری را مورد پوشش قرار دهند و ورود سازمان های مردم نهاد در این حوزه بسیار اثر گذار است.

وی اظهار داشت: پرداختن به آسیب های اجتماعی حساسیت و سختی های خاص خود را دارد و افراد کار آزموده و متبحری و با اشراف کامل به مسائل این بخش باید ورود پیدا کنند.

مدیرعامل موسسه مردم نهاد ترنم مهر باران خاطر نشان کرد: این موسسه در مدت زمان ۱۰ ساله از آغاز فعالیت خود، بصورت علمی و با بهره گیری از متخصصان امر مشاور و خدمات لازم به کودکان و خانواده های آنان را ارائه کرده و می توان گفت برای هر خانواده ای یک رابط در نظر گرفته شده است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *